Sprawozdanie za rok 2019

Grodziec,  dnia 13 stycznia 2020 r.
 
S P R A W O Z D A N I E
z działalności  Koła MZC  w  Grodźcu  za  rok 2019
 
 
I.  ZARZĄD  KOŁA  MZC Towarzystwo Miłośników Regionu w Grodźcu
1.Skład Zarządu Koła - wybrany na Walnym Zebraniu MZC w dniu 24 lutego 2017 roku.
2. P R E Z E S Irena Skrzyżala, Grodziec 141, 43-386 Świętoszówka               533 954 600
3.  I Wice-prezes Edward Cichy                 606 422 437
4.  II Wiceprezes, Skarbnik Józef Król, Grodziec 130, 43-386 Świętoszówka    609 924 197
5.  S e k r e t a r z  Elżbieta Wiencek, Grodziec, 430-386 Świętoszówka            609 355 344 
7. Korespondencję dla Koła wysyłać na adres (z kodem poczt.):
  Koło Macierzy Ziemi Cieszyńskiej TMR w Grodźcu, 43-386 Świętoszówka, Grodziec 9
II. RUCH  CZŁONKÓW :
LICZEBNOŚĆ ( stan) KOŁA w dniu 1.01.2019 r............................................62
            PRZYBYŁO : 
WSTĄPIŁO  NOWYCH  CZŁONKÓW  ...................................................... .........13
 ( podać  nazwiska)
 Czakon Genowefa, Czakon Grzegorz, Jakubiec Aniela, Jakubiec Stanisław, Klajmon Małgorzata, 
Konderla Grażyna, Marek Zyta, Mika Jadwiga, Mika Leszek, Proszyk Jacek, Porębska Grażyna, 
Rak Elżbieta, Wolańska Ewa
                            PRZESZŁO Z  INNYCH  KÓŁ:    ..............................................................................0
U B Y Ł O :  .....................................................................................................0
         WYSTĄPIŁO – ZREZYGNOWAŁO  Z MZC: .................................................................0
                                                          ( podać  nazwiska)
         Z  M  A  R  Ł  O ( podać nazwisko-imię) Leśnik Stefania....................................... 0
STAN  CZŁONKÓW  W  dniu 31. 12. 2019 roku...................................... 75
 
 
III. DZIAŁALNOŚĆ  FINANSOWA  W  ROKU ..2019
WYSOKOŚĆ  USTALONEJ  SKŁADKI  CZŁONKOWSKIEJ  (rocznie - m-nie)                     30,00 – 2,50    ZŁ.
KWOTA  ZEBRANYCH  SKŁADEK  W  ROKU ............. ....................................................................   1 780 ,00   ZŁ.
INNE  ŹRÓDŁA  FINANSÓW (darowizny, usługi, kursy, działalność  gospod. tp),                           4 100,00    ZŁ.   
Projekty  UG w Jasienicy   (2 100, 00 zł,  1000,00 zł) darowizna Banku Spółdzielczego w Jasienicy: 1 000,00 zł)       
  
IV. BAZA MATERIALNA  KOŁA :
Czy Koło MZC posiada własną siedzibę ?      Tak – NIE  ( zaznaczyć)
Miejsce  odbywania  zebrań ZSP Grodziec, sala zamkowa, strażnica OSP
Gdzie i u kogo znajduje się dokumentacja Koła ? Prezes Koła, Skarbnik
Inne składniki majątkowe stanowiące własność Koła (wymienić)..........brak.................
 
V.  DZIAŁAŁNOŚĆ  ORGANIZACYJNA  KOŁA  
Liczba protokołowanych zebrań Zarządu (Sekcji) Koła......................................9
      Liczba zebrań ogółu członków Koła  ..................................................................  8
  w tym  - uroczystych  zebrań:  jubileuszowych, macierzowych ( rocznicowych), kościelnych itp.                       (wymienić jakie) 
Konferencja Jubileuszowa z okazji 90 lecia Koła MZC w Grodźcu oraz   10 lecia jego reaktywacji                      
    Liczba/wartość  zakupionych w Kole publikacji - broszur Macierzy (ogółem)..... 35
 - w tym KALENDARZY  Cieszyńskich .................................................................. 25
 
VI. IMPREZY  ZORGANIZOWANE  PRZEZ  KOŁO I  SEKCJE * ( nazwa imprezy  – miejsce i data  - liczba uczestników -  goście – krótka charakterystyka , znaczenie  lub wymierne korzyści Koła ) .
 
2019-02-22 ZEBRANIE SPRAWOZDAWCZE za 2018r.
 
Zgodnie z wymogami Statutu, 22 lutego 2019 r. w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Grodźcu odbyło się walne zebranie sprawozdawcze Koła MZC w Grodźcu. Zebranie przebiegało zgodnie z przyjętymi zasadami.
Zebranie otworzył zastępca prezes Koła – Józef Król. Przywitał przybyłych członków Koła oraz przybyłych gości – panią Martę Kawulok – Prezes ZG Macierzy oraz  Dyrektor ZSP w Grodźcu – Jolantę Tomik. 
Minutą ciszy uczczono pamięć zmarłej członkini Koła śp. Stefanii Leśnikowej.
Młodzi strażacy przeprowadzili pokaz udzielania pierwszej pomocy.
Przystąpiono do wyboru przewodniczącego zebrania i protokolanta. Zaproponowano kandydatury: Stanisława Cebulaka na przewodniczącego i Elżbiety Wiencek na sekretarza. Innych kandydatur nie zgłoszono. Te przegłosowano i przyjęto jednogłośnie.
Przystąpiono do wyboru Komisji mandatowej. Zaproponowano kandydatury: Ireny Malik, Agnieszki Fober i Krystyny Parchańskiej. Innych kandydatur nie zgłoszono. Te przegłosowano i przyjęto jednogłośnie.
Przystąpiono do wyboru Komisji uchwał i wniosków. Zaproponowano kandydatury: Floriana Skrzyżali, Aleksandry Cebulak i Jadwigi Greń. Innych kandydatur nie zgłoszono. Te przegłosowano i przyjęto jednogłośnie.
Sprawozdanie komisji mandatowej odczytała jej przewodnicząca pani Irena Malik. 
Z 62 członków Koła MZC w Grodźcu na zebraniu obecnych było 23, co stanowi 37%. Wobec braku quorum zebranie przerwano.
W przerwie swój program zaprezentował zespół „Grodźczanie". Na ręce prowadzącego chór  pana Ludwika Kubery wręczono dyplom, jako podziękowanie za włożoną pracę w przygotowanie występu.
Po 45 minutach rozpoczęto wznowiono zebranie sprawozdawcze.
Plan zebrania, który przedstawił Stanisław Cebulak, przyjęto bez uwag, jednogłośnie.
Maria Pieczora, członek zarządu Koła, przedstawiła multimedialną prezentację działalności w roku minionym. Sprawozdanie stanowi załącznik do protokółu. Podziękowała wszystkim aktywnym członkom Koła za ich wkład pracy i zaangażowanie.
Szczegółowe sprawozdanie finansowe za 2018 r. przedstawił skarbnik Koła – Józef Król. Sprawozdanie stanowi załącznik do protokółu.
Maria Pieczora odczytała sprawozdanie Komisji rewizyjnej, działającej w składzie:
Jadwiga Lipska, Renata Moczła, Jan Herda. Komisja nie wniosła zastrzeżeń do działalności Zarządu. Stwierdziła, że Koło działa prężnie, plan pracy realizowany jest zgodnie ze Statutem, a dokumentacja Koła prowadzona jest rzetelnie. Komisja wnioskowała o udzielenie Zarządowi absolutorium. Zostało ono udzielone jednogłośnie, przy czym członkowie Zarządu wstrzymali się od głosu.
W dyskusji nad sprawozdaniami głos zabrał Edward Cichy. Poinformował o przejęciu prac nad stroną internetową Koła przez Marię Pieczora.
Jako inicjator powstania zespołu – chóru – w Grodźcu, wyraził uznanie dla pracy jego członków. Zaproponował uznanie zespołu jako "Macierzowego". 
Zaproponował wznowienie wydanego przez Koło, kilka lat wstecz, Śpiewnika"
Podziękował  dyrektorce szkoły, pani Jolancie Tomik, a także członkom OSP za współpracę.
Przystąpiono do głosowania nad przedstawionymi sprawozdaniami.
Sprawozdanie z działalności Zarządu Koła przyjęto jednogłośnie.
Sprawozdanie finansowe skarbnika Koła przyjęto jednogłośnie.
Absolutorium dla Zarządu Koła udzielono jednogłośnie. 
W kolejnym punkcie Zebrania przedstawiono tematy spotkań na bieżący rok. 
Propozycję majowej wycieczki obejmującej Roztocze, Zamość i Łańcut przedstawił Bogdan Moczała. Zostanie opracowany projekt wniosku o dofinansowanie tego wyjazdu.
Pani Marta Kawulok poinformowała o planowanej zmianie terminu corocznego Złazu górskiego, który w bieżącym roku odbędzie 29 czerwca. 
Plan pracy zebrani przyjęli jednogłośnie.
Głos zabrali zaproszeni goście.
Pani Marta Kawulok podziękowała za zaproszenie. Przekazała serdeczne życzenia od pozostałych członków ZG Macierzy. Gratulowała prężnej działalności i życzyła dalszych sukcesów. 
Poinformowała, że charytatywny koncert noworoczny przyniósł 15 tysięcy złotych czystego zysku, przeznaczonego na fundusz stypendialny dla uzdolnionej młodzieży. 
Pani Jolanta Tomik podziękowała za dotychczasową współpracę i wyraziła nadzieję na kontynuację tych dobrych wzajemnych relacji. 
Pani Marta Kawulok i pani Jolanta Tomik złożyły zebranym  życzenia pomyślności 
w 2019 roku.
Irena Skrzyżala poinformowała o planie wydania kolejnej części Monografii, która zawierałaby najciekawsze, wyłonione w formie konkursu, prace  dotyczące Grodźca. Prosiła obecnych o podzielenie się wspomnieniami, a także zachęcanie do tego  wszystkich mieszkańców. Mile widziany byłby w tym przedsięwzięciu  udział dzieci i młodzieży. Z prośbą o pomoc w tym przedsięwzięciu i o przygotowanie Regulaminu konkursu zwrócimy się do dyrekcji ZSP. 
Przewodniczący Komisji uchwał i wniosków - Florian Skrzyżala odczytał Uchwałę 
nr 1, którą przegłosowano jednogłośnie. Uchwała stanowi załącznik do protokółu.
Irena Skrzyżala podziękowała zebranym za przybycie. Na tym zebranie zakończono.
Liczba uczestników: 38
 
2019-03-22 NA DZIEŃ KOBIET
 
Tradycyjnie już w okolicach daty 8 marca Koło nasze organizuje spotkanie o kobietach, ale nie tylko dla kobiet.
Tym razem spotkaliśmy się po raz pierwszy w nowo wybudowanej Strażnicy w Grodźcu. Obiekt, choć jeszcze niezupełnie „wykończony”, zrobił na nas oszałamiające wrażenie wielkością, funkcjonalnością rozwiązań, nowoczesnością.
W spotkaniu uczestniczyli członkinie Koła Gospodyń Wiejskich, Zespól „Grodźczanie”, gościli przedstawiciele OSP oraz Związku Pszczelarskiego. 
Prowadzący wieczornicę Józef Król na wstępie poprosił zebranych o uczczenie pamięci Zmarłego 26 lutego b.r. Mariusza Makowskiego: Mariusz Makowski odszedł nagle, niespodziewanie, pozostawił wielką pustkę i wiele wspólnych  planów, które trudno nam będzie bez Niego zrealizować. Uczciliśmy minutą ciszy Jego pamięć.
Potem był Hymn Macierzy „Płyniesz Olzo po dolinie” i wręczenie legitymacji członkowskich państwu Jadwidze i Leszkowi Mikom. Gratulujemy i cieszymy się że jesteście Państwo z nami.
Kolejnym punktem programu była prelekcja pani Władysławy Magiera zatytułowana  „100 lat praw wyborczych kobiet w Polsce”. Dowiedzieliśmy się m. in., że 28 października 1918 J. Piłsudski podpisał dekret o wyborach do sejmu ustawodawczego, w którym  przyznano czynne i bierne prawo wyborcze wszystkim obywatelom bez względu na płeć. Było to uprawomocnienie ustawą manifestu Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, który utworzył w Lublinie 7 listopada 1918 pierwszy premier Ignacy Daszyński, jeden z ojców Niepodległej. Wcześniej od Polek prawa otrzymały kobiety w Nowej Zelandii, Australii i krajach skandynawskich oraz Rosji, ale tam przyczyny były inne. Polki w walce o prawo do głosowania nie ustępowały krajom Europy Zachodniej i sufrażystkom (sufraginum – głos wyborczy).
W walce o prawa kobiet Śląsk Cieszyński był w awangardzie, bo tutaj wszystkie kobiety umiały czytać, co było ewenementem na ówczesnych ziemiach polskich. Już od 1911 w marcu w czasie wielkich manifestacji z okazji dnia kobiet oraz artykułami w prasie i ulotkami panie walczyły o prawo do głosowania. Walką kierowała Dorota Kłuszyńska, członkini PPS-D Galicji i Śląska, późniejsza senatorka z list PPS.
Mężczyźni tworzący Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego dostrzegali zaangażowanie kobiet na Cieszyńskiem i podjęli decyzję o udziale kobiet, stosując może nieświadomie kwoty. W pierwszym lokalnym rządzie na ziemiach polskich po I wojnie na każdych 6. mężczyzn powołano jedną kobietę i tak w Radzie znalazło się 14,5% kobiet. Były to panie: Zofia Kirkor-Kiedroniowa, Dorota Kłuszyńska i Maria Sojkowa. Te kobiety oraz kilkanaście innych zostały upamiętnione na CIESZYŃSKIEJ   ULICZCE   KOBIET na zamku w Cieszynie. Zachęcam do jej odwiedzenia, powiedziała na koniec swego ciekawego wystąpienia pani Władysława Magiera, autorka 
m. in. kilku wydań książkowych o kobietach Śląska Cieszyńskiego. Prelegentkę nagrodzono gromkimi brawami, a prowadzący wręczył okolicznościowego słodkiego „kwiatka”.
 A później było wspólne śpiewanie wraz z Zespołem „Grodźczanie” pod kierunkiem Ludwika Kubery, degustacja różnorodnych wypieków i innych atrybutów biesiady przygotowanych przez   jej uczestników.  Było radośnie i swojsko.  
Liczba uczestników: 63
 
2019-04-12 WIECZÓR Z ZIEMIĄ ŚWIĘTĄ cz.II
 
Kwietniowe spotkanie członków Koła MZC w Grodźcu było naznaczone przedświąteczną atmosferą.
Na wstępie Pani Prezes Irena Skrzyżala przywitała licznie przybyłych 12 kwietnia 2019 r. do Strażnicy OSP w Grodźcu członków Koła oraz gości. Przywitaliśmy w naszym gronie trzech nowych członków - Anielę Jakubiec, Stanisława Jakubiec i Ewę Wolańską - którym wręczone zostały legitymacje oraz znaczki naszej organizacji.
Pani Prezes wspomniała o niedawno zmarłym, byłym prezesie ZG MZC i zarazem Wielkim Przyjacielu naszego Koła, Panu Mariuszu Makowskim. Zachęciła do zebrania do puszki datków pieniężnych, które posłużą do opłacenia mszy św. w intencji Zmarłego. Msza św. odprawiona będzie  w maju, w 10. Rocznicę założenia naszego Koła. Inicjatywa ta spotkała się z wielkim zrozumieniem.
Na krótko przed Świętami Wielkanocnymi, jak od lat już nakazuje nasza macierzowa tradycja, spotkaliśmy się, by wspólnie przygotować się duchowo do tego radosnego święta. Ponadto, albo raczej należy powiedzieć, przede wszystkim, przybyliśmy na to spotkanie w oczekiwaniu na drugą część wirtualnej wędrówki po Izraelu. Oczywiście okraszonej ciekawymi opowieściami Pana Benedykta Samola i Jego wnuka Nikodema Wojtonia, którzy podzielili się swoimi wrażeniami z wędrówki po Ziemi Świętej.
Pierwsza część miała miejsce podczas naszej ostatniej wigilijki. Zaprowadziła nas do najważniejszych miejsc związanych z narodzinami i dalszym życiem Pana Jezusa. Dla tych osób, które nie uczestniczyły w wigilijnym spotkaniu, Pan Benedykt Samol w skrócie nawiązał do swojej poprzedniej prelekcji, by dalsza część Jego opowieści była dla wszystkich bardziej zrozumiała. Materiał bowiem, który przygotowany został przez obu Panów na kwietniowe spotkanie, dotyczył w głównej mierze miejsc związanych z pojmaniem i ukrzyżowaniem Chrystusa oraz odwiedzeniem Grobu Pańskiego. 
Tak więc dzięki barwnym opowieściom, popartymi ciekawymi zdjęciami, mogliśmy niejako przejść całą Drogę Krzyżową Jezusa. Dla wielu z nas zapewne wielkim zaskoczeniem było, iż obecnie droga ta zasadniczo różni się od tej, po której zmierzał Jezus ku swemu przeznaczeniu. Chodzi o to, że trudno tu o klimat, który oddawałby dostatecznie wagę tamtego wydarzenia. Na trasie panuje przeogromny tłok, a na całej jej długości ustawione są kramy z pamiątkami. Przykre, że zarządzający tym terenem nie zadbali o to, by tak ważne dla chrześcijan miejsce otrzymało godną oprawę.
Mimo to z ciekawością oglądaliśmy święte miejsca, do których tylko nielicznym z nas udało się dotrzeć. Przywiezione przez Państwa Samolów pamiątki, w tym miniaturka Krzyża, na którym Jezus dokonał żywota, a także światła świec, przepiękne żonkile  i charakterystyczny zapach kadzideł pozwoliły nam poczuć atmosferę Zmartwychwstania i zbliżającej się Wielkiej Nocy.
Na zakończenie w imieniu członków Koła Pani Prezes podziękowała Panom serdecznie za niezmiernie interesującą opowieść. A w dowód wdzięczności wręczyła książki wydane przez Zarząd Główny Macierzy Ziemi Cieszyńskiej – „Śląsk Cieszyński”. 
Omówiono także planowane wycieczki, z prośbą o deklaracje udziału, co jest warunkiem dalszych prac organizacyjnych.
Liczba uczestników: 62
 
2019-05-16 PAMIĘCI MARIUSZA MAKOWIECKIEGO (1958-2019)
 
Odszedł nagle, niespodziewanie, po krótkiej ciężkiej chorobie.
Mariusz Makowski, historyk, muzealnik, społecznik, wieloletni Prezes i Członek Honorowy  Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, inicjator reaktywacji, po 80 latach,  Koła Macierzy Ziemi Cieszyńskiej w Grodźcu.
W 10 rocznicę zebrania założycielskiego Koła, 16 maja 2019 r.  uczciliśmy pamięć Zmarłego Mariusza  Makowskiego. Najpierw uroczystą Mszą Świętą w kościele p.w. św. Bartłomieja w Grodźcu, odprawioną przez Proboszcza Parafii ks. Andrzeja Szczepaniaka, a później na Grodzieckim Zamku, dzięki uprzejmości jego właściciela, Pana Michała Bożka. Jak silne więzi łączyły Zmarłego z Grodźcem, ile cennych inicjatyw dotyczących jego historii było autorstwa Mariusza, jakim był Człowiekiem i jak trudno będzie Go zastąpić, z wielkim wzruszeniem opowiadał pan Michał. 
Nie sposób opisać zasług ś. p. Mariusza dla grodzieckiego Koła. Był współautorem niemal wszystkich publikacji Koła, nie szczędził swych rad, dzielił się wiedzą i pomysłami, dzięki którym nasze spotkania z historią były ciekawe i gromadziły liczne grono zainteresowanych.  Hojnie dzielił się swą życzliwością i serdecznością, dlatego w Jego obecności było swojsko ale i majestatycznie. Odszedł, a my nie zdążyliśmy Mu za to wszystko dobro podziękować
.
W podobnym tonie wypowiadali się wszyscy, którzy w tym spotkaniu uczestniczyli, m. in. 
pani Bernadeta Łuszczewska – Gruszka, pan Ryszard Stanclik Prezes Towarzystwa Miłośników Jaworza oraz brat Zmarłego Leszek, który na koniec podziękował za ten wzruszający wieczór wspomnień, któremu towarzyszyły z ekranu zdjęcia upamiętniające działalność Mariusza Makowskiego na Ziemi Cieszyńskiej. 
Na koniec chciałabym przytoczyć fragmenty mowy pożegnalnej wygłoszonej przez Prezes ZG MZC
 p. Martę Kawulok  na uroczystości pogrzebowej ś.p. Mariusza Makowskiego:
„Kocham Cię Ziemio Cieszyńska, więc cóż mogę Ci dać? – to piękne wyznanie i proste pytanie przez lata towarzyszyło nieodżałowanej pamięci Kustoszowi Mariuszowi Makowskiemu. Choć dzieciństwo i młodość spędził w Katowicach, to gdy przybył na Ziemię Cieszyńską  związał się z nią na zawsze, oddając jej bez reszty swe serce, talent i czas. (-)
Życie Kustosza Mariusza Makowskiego, to było piękne życie, bogate, pełne pasji, niestety zbyt krótkie, ale niemal w całości poświęcone jego największej miłości – Ziemi Cieszyńskiej, powstałej – jak mówią – z uśmiechu Boga i wobec której miał jeszcze tyle planów… Był kontynuatorem myśli swego poprzednika, Prezesa Zarządu Głównego Macierzy Ziemi Cieszyńskiej: „…jesteśmy tu po to by wciąż iść przed siebie świadomi, że wszystko przemija z chmurami zaś przemijające utrwalić i donieść, by nieprzemijającym się stało gdy nas już nie stanie”. Te mądre słowa Leona Miękiny Mariusz Makowski przyjął jako duchowy testament i znakomicie realizował tę misję, przekazując dalej, kolejnym pokoleniom to piękne przesłanie.„Kocham cię, Ziemio Cieszyńska, więc cóż mogę ci dać?”
Liczba uczestników: 58
 
2019 – 06 – 08  ZIELONOŚWIĄTKOWA TRADYCJA
 
W okresie Zielonych Świątek, jak co roku, spotkaliśmy się w Barze pod Lasem w Grodźcu, by w plenerze usmażyć wajecznicę ze sznytlokiem, pogadać i pośpiewać, tak by echo spod Matulowej Górki rozbrzmiewało radością i nadzieją, jaką niesie z sobą wiosna.
I jak co roku spotkanie zorganizowaliśmy wspólnie z Kołem Pszczelarzy, a jego Prezes p. Zbyszek Płoszczak przygotował nie tylko garniec wspaniałego smalcu, na którym wajecznica smakowała wyśmienicie, ale jeszcze drugi garniec grochówki. Same rozkosze dla podniebienia.
O tym, że było wesoło i smakowicie najlepiej mówią załączone do tekstu i umieszczone w Galerii fotografie autorstwa Edwarda Krysty i Jerzego Pająka.  Liczba uczestników: 41
 
2019-08-03  WYCIECZKA NA  ZAOLZIE
 
3 sierpnia b.r. członkowie i sympatycy Koła Macierzy Ziemi Cieszyńskiej w Grodźcu wyruszyli na wycieczkę na Zaolzie. Trasa wiodła przez Dębowiec, Kończyce i Zebrzydowice do Cieszyna. Mogliśmy podziwiać piękne wioski Ziemi Cieszyńskiej, zadbane przydomowe ogródki, dobre drogi, często z chodnikami. W Kończycach Małych zatrzymaliśmy się pod Krzyżem upamiętniającym kpt. Cezarego Hallera (brata generała Józefa Hallera), który zginął w obronie Śląska Cieszyńskiego w 1919 r.
Po przekroczeniu granicy pojechaliśmy do Karwiny. Obszar współczesnego miasta obejmuje kilka dawniej samodzielnych miejscowości. Najstarsze to Solce, Raj, Frysztat (z początku XIII w.) i Karwina, obecna dzielnica Doły, od której całe dzisiejsze miasto zapożyczyło nazwę. Wzmiankowane już w XV w. miejscowości Darków i Łąki, obecnie również są dzielnicami Karwiny. Najpierw zatrzymaliśmy się w Karwinie Frysztad. Przy ładnym rynku znajduje się kościół Podniesienia św. Krzyża. Kościół został zbudowany na przełomie XIII i XIV stulecia. W jego wnętrzu znajdują się cudowny obraz Matki Boskiej Frysztackiej oraz mistrzowsko wykonane drewniane figury Piotra i Pawła. Jest też płyta nagrobna jednego z właścicieli zamku. Wokół kościoła można podziwiać wspaniałe rzeźby barokowe. Nieopodal znajduje się zamek, którego pierwszymi właścicielami byli Piastowie cieszyńscy. Jednym z kolejnych właścicieli był Jan Larisch von Monich, który zamek rozbudował i dodał nowe skrzydło. Wokół zamku Larischowie założyli rozległy park w stylu angielskim. Po wybudowaniu pałacu w Solcy przenieśli się do nowej siedziby. Po wojnie w zamku mieściła się Miejska Rada Narodowa.
Następnie pojechaliśmy do dzielnicy Karwiny zwanej Karwina Kopalnie lub Karwina Doły - miejscowości zakupionej przez Larischów w 1551 r. Odkrycie bogatych złóż węgla w tej okolicy doprowadziło do gwałtownego rozwoju Karwiny i sąsiednich miejscowości. Karwina rozkwitała. Błyskawiczne przybywało mieszkańców. Pobudowano ratusz, urzędy, browar, szkoły, placówki kulturalno sportowe. W kopalniach Karwiny pracowali górnicy z naszych okolic, nasi dziadkowie i wujowie. Z biegiem czasu to, co było źródłem dynamicznego rozwoju miasta przyczyniło się do jego zguby. Kopalnie były wielopoziomowe, po urobku niezabezpieczane, a wydobycie węgla zbyt intensywne. Z czasem teren zaczął osiadać. Pagórki poznikały lub pozapadały się. Wskutek szkód górniczych zniknęła prawie cała stara dawniej tętniąca życiem Karwina. Do dzisiaj zachowało się tylko kilka obiektów. Jednym z nich jest stary kościół pod wezwaniem św. Piotra z Alkantary, pod którym grunt obniżył się o około 40 m a jego odchylenie od pionu wynosi 7 stopni. Przed zupełnym zapadnięciem się kościół uchroniło wzniesienie na którym został wybudowany.
Na starym cmentarzu w Karwinie Doły odwiedziliśmy miejsce z tablicą upamiętniającą katastrofę górniczą z 1894 r. W tym roku, w wyniku wybuchu metanu w trzech karwińskich kopalniach straciło życie 235 górników, w przeważającej części Polaków. Katastrofa ta jest tematem wiodącym utworu "Czarna Julka", napisanego przez pochodzącego z Karwiny pisarza, Gustawa Morcinka. W tym miejscu należy przypomnieć postać Celestyna Racka, górnika, inżyniera pochodzącego z Wieliczki, który zorganizował grupę ratowniczą i pośpieszył na ratunek uwiezionym pod ziemią górnikom. Za pierwszym razem udało mu się uratować kilkudziesięciu kamratów. Kiedy grupa ruszyła na ratunek po kolejnym wybuchu nie miała już tyle szczęścia. Zginęli wszyscy. Siostry inż. Racka ufundowały Bratu nagrobek ze stojąca figurą smutnego anioła bez skrzydeł opartego o filar. Niestety figura po stu latach „czuwania" została skradziona. 3 lata wstecz, ze składek, polska społeczność Zaolzia postanowiła odnowić pomnik zastępując posąg kopią zdjęcia posągu wygrawerowaną na czarnej płycie opatrzonej napisem: "z tego miejsca w 2005 r. został skradziony przez hieny cmentarne posąg kobiety ze zgaszona pochodnią...
Następnym punktem wycieczki było odwiedzenie Stonawy, wsi historycznie leżącej na Śląsku Cieszyńskim, w dużej części zamieszkałej przez Polaków. W Stonawie znajduje się zbiorowa mogiła poległych zamordowanych jeńców, żołnierzy WP z 12 Pułku Piechoty Wadowickiej, który pierwszy wsparł obronę Śląska Cieszyńskiego. Tragedia rozegrała się w styczniu 1919 r. Na pomniku poświeconym ofiarom napisano:
"Przechodniu powiedz Polsce
tu leżym jej syny
posłuszni jej prawom
do ostatniej godziny."
Naprzeciw mogiły żołnierskiej powstała ściana, w którą wmurowano tablicę pamiątkową z nazwiskami zamordowanych 20 żołnierzy. Pomnik poległych znajduje się u stóp kościoła pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, w którym niedzielnie nabożeństwa odprawiane są naprzemian w języku polskim i czeskim.
26 stycznia br. odbyła się w Stonawie uroczystość wspomnieniowa w hołdzie poległym ofiarom konfliktu zbrojnego w 100 lecie tej tragedii. Patronat nad uroczystością objął Mariusz Błaszczak, minister obrony narodowej.
Wycieczkę zakończył spacer po parku uzdrowiskowym Darków Karwina. Kurort słynie z leczniczych wód jodowo-bromowych. Droga do parku wiedzie przez zbudowany 1925 r. most łukowy nad rzeka Olzą.
Wycieczka miała podniosły, patriotyczny charakter, z ciekawością wysłuchaliśmy opowieści Władysława Kristena o trudnych, wręcz tragicznych losach Polaków na Zaolziu.
Pobyt na Zaolziu wpisał się w cykl obchodów 100 lecia Niepodległości, a towarzyszyły nam pieśni patriotyczne i regionalne, które wyśpiewaliśmy, dzięki wznowionemu w tym roku wydaniu Śpiewnika Macierzy Ziemi Cieszyńskiej.
Liczba uczestników: 40
 
2019-10-05  WYCIECZKA - BIELSKO – „MAŁY  WIEDEŃ”
 
Szlakiem dawnej architektury, jej twórców i postaci znaczących w historii miasta
Dworzec PKP w Bielsku – budynek o historycznej nazwie (w j. niemieckim) „Królewsko – cesarska kolej północna arcyksięcia Ferdynanda” z malowidłami w stylu pompejańskim w głównej hali dworcowej. Dworzec wzniesiono w latach 1889 – 1990 wg projektu Karela Schulza. W niewielkiej odległości (ok. 100 m)  znajduje się budynek starego dworca z 1860 roku. Linię kolejowa z Dziedzic do Bielska zbudowano w 1855 r. i przedłużono w kierunku Żywca w latach 1878 - 1879 kopiąc tunel pod miastem. 
Ul. 3 Maja (Franz-Josef Straße). W pobliżu dworca znajduje się dawny hotel Royal z 1995 roku, kamienice Dyrekcji Kolei z 1895 r. oraz modernistyczne kamienice z 1933 roku Krajowej Kasy Oszczędności architekta Pawła Juraszko ( w jednej z nich mieszkał malarz i dramaturg Karol Bunsch, (twórca m.in. Odznaki Korpusu Pancernego Gen. S. Maczka). Wzdłuż ul. 3 Maja widzimy dawne kamienice właścicieli fabryk włókienniczych: Bachracha, Tischa, Breitbartha, metalowych: J. Schwabego oraz domy z lat 1928 -30 w stylu „graniastym”, „kryształkowym” (zbudowane przez firmę budowlaną K. Korna)
Ul. Adama Mickiewicza (Elisabeth Straße) . Znajdujemy tu Pałac Hermana Schneidera w stylu secesyjnym, architekta Andrzeja Walczaka z Bielska z roku 1904. Rodzina Schneiderów była potentatem w dziedzinie handlu jutą i lnem. Mijamy domy Zipserów, Huppertów oraz dom Teodora Haase – superintendenta Gminy Ewangelickiej, słynącego z działalności charytatywnej i ... antypolskiej. Dalej znajduje się pałac rodziny Korn z 1882 – 1883 roku w stylu manieryzmu niderlandzkiego. Rodzina słynnych architektów wykonywała też zlecenia i budowy. Byli oni właścicielami kamieniołomów w okolicach Kóz. Pałac Theodora Sixta w stylu neorenesansowym, zbudowanym wg projektu Karola Korna, zgodnie z  testamentem właściciela został wieczyście zapisany miastu Bielsko na potrzeby ogólne. Dalej wyłania się gmach dawnej szkoły Żydowskiej z 1904 roku w stylu mauretańsko – romańskim, oraz na rogu z ul. 3 Maja, pałacyk notariusza Michla – neobarokowy. Kolejną budowlą była, zburzona przez hitlerowców, synagoga zbudowana w latach 1879 – 1881 przez k. Korna w stylu mauretańskim – kopuły perskie. Budynki obecnego Teatru  „Banialuka” umieszczone w murach żydowskiego Domu Narodowego z roku 1935, wypalone przez hitlerowców.  Ulicę zamyka kamienica G. Jenknera, właściciela drukarni (wyburzona w latach 60-tych), z bogatym wystrojem secesyjnym, architekta A. Walczaka.
Plac Chrobrego  (dawny plac garncarski). Otaczają go: budynek Kasy Oszczędności z 1889 roku (z zegarem), budynki pasażu handlowego z lat 1909 – 1910 (architekci z Wiednia: Teodor i Hans  Mayer), narożna kamienica „Pod Kogucikiem” – tu była Gospoda „Pod Turystą” i nowoczesny gmach K.K.O. z lat 1936 – 1938 architekta Pawła Juraszko reprezentuje styl funkcjonalizmu. W foyer wielki witraż z pracowni Stanisława Żeleńskiego z Krakowa (panorama Bielska z Fortuną i rogiem obfitości oraz  herb Bielska).
Zamek Książąt Sułkowskich.  W obecnym stanie został przebudowany w stylu historycznym (neoromańskim i eklektycznym – tak jak sobie wyobrażali zamki architekci z połowy XIX wieku). Kaplica św. Anny z lat 1853 – 1855 (architekt J. Appelt). Trzon zamku z lat 1855 – 1863 (architekt J. Polzemeyer), wieża główna po 1860 r. architekt Emanuel Rost z Białej.
Rynek Starego Miasta. Idziemy doń ul Orkana (d. Węglowa), Strzelniczą (d. trakt w kierunku Wrocławia), ul. Łukową (Noakowskiego) – i tu niespodzianka, prywatne muzeum poświęcone St. Wł. Reymontowi, prowadzone przez p. Modrzejewskiego. W pierzei północnej uwagę zwracają: dom narożny Gutwińskich (z Tarnowa), była tu apteka „Pod Jeleniem”, obok dom z apteką „Pod Czarnym Orłem”, przeniesioną później na Podzamcze. Okazały  „Pilzner Hof z roku 1912 ze słynna piwiarnią R. Bichterla. Budynek ratusza bielskiego, powstały z połączenia dwóch działek po wielkim pożarze miasta w roku 1808. Z tyłu budynku mieściło się więzienie, które oglądamy od strony ul. Łukowej. W pierzei zachodniej: dom składu celnego, dwie kamienice bogatego kupca Hoffmanna i dom narożny – siedziba sukienników do 1809 roku. U wylkotu ul. Cesarskiej, prowadzącej w kierunku Cieszyna i dalej do Wiednia znajduje się dom, gdzie mieściła się „Gospoda pod Złotym Lwem”.
Bielski Syjon – idziemy ulicą Krętą, po starym bruku, mijamy odbudowaną podstawę baszty, która została rozebrana w  latach 60 – tych, przed nami Kościół ewangelicki (nawa z XVIII wiek, wieża i rozbudowa przez Ferstela w roku 1880), przed kościołem, jedyny w Polsce pomnik Marcina Lutra z 1900 roku, obok plebania z XVIII w. , szkołę rozebrano w 1987 r., dalej gmachy: Szkoły i Seminarium Nauczycielskiego Męskiego (z 1863 r., architekt E. Rost) oraz Szkoły Powszechnej i Wydziałowej Żeńskiej (1896 – 97, architekt Thien).
Ul. Waryńskiego -  prowadzi wzdłuż dawnych murów obronnych. Ich relikty są widoczne w fasadach domów zbudowanych na ich miejscu. W rejonie Górnej Bramy Miejskiej dochodzimy...do
Plac Kościelny – kościół św. Mikołaja był wielokrotnie przebudowywany. Przed nim stała dawna Szkoła Katolicka (rozebrano ja ok. r. 1887), która oddzielała Kościół od Rynku Mięsnego. Obecnie przy placu jest wlot na Targowisko Miejskie, duża kamienica rodziny Nitsch (znajdowała się tu gospoda „Pod Białym Barankiem” i Bielskie Towarzystwo Śpiewacze. Dalej gospoda „Na Krzywym Mostku”. Obok kościoła gmachy Ubogich Sióstr de Notre Dame, przybyłych do Bielska w 1859 roku z Wrocławia.
Kościół św. Mikołaja – został przebudowany i powiększony w latach 1909 – 1910 przez J. Bauera. Fasada dołem neoromańska (portal z 12 apostołami, posągi św. Jadwigi, Mikołaja, Jana Nepomucena), wieża wysoka na 61 m ze zdobieniem secesyjnym i galeriami przypominającymi campanille włosie. Wewnątrz barokowe wyposażenie usunięto w myśl zasad Soboru Watykańskiego II, ale zachowały się witraże Hartflingera z ok. 1910 roku. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium widoczne epitafium węgierskiego rodu Sunneghów, który był właścicielem Bielska w XVII w.
Plac Żwirki i Wigury – dochodzimy doń ulicą Schodową i jest on administracyjna granicą Centrum i Przedmieścia Żywieckiego. Budynek Poczty Głównej z roku 1898, powstał w miejscu koszar i na gruntach Batheltów. Był to projekt państwowy (identyczne w Lublanie i Krakowie). Teatr Polski -  budowla wiedeńskiego architekta Emila Förstera, ozdoby i rzeźby są dziełem J. Scheurerera z Białej. Budowla kosztowała 180 tyś. florenów. Fontanna przed Teatrem z roku 1895 jes darem barona von Schwartza. Do miasta doprowadzono wówczas wodociąg z Doliny Luizy (z Wapienicy).
Ul. Przekop –  gdzie dawniej płynęła woda z rzeki Białej do fosy pod zamkiem. Tu znajdują się dawne fabryki: Wolfa, Büttnera, Bathelta. Tu także dawna brama główna do fabryki maszyn włókienniczych Gustava Joseph’ego, którą założył w 1851 roku (późniejsza BEFAMA, istniała do roku 2000).
Ul. 1 Maja, dawniej Pasternak -  nazwa pochodzi od pastwisk nadrzecznych, tą ulicą kursował w latach 1895 – 1925 tramwaj miejski (Bielsko – Bialskie Towarzystwo Kolei Lokalnych  o długości 4700 m: dworzec kolejowy – Cygański Las). Tu w dawnej fabryce sukna Piescha mieszkał (gdy budynek przebudowano na mieszkalny) Alojzy Bernaczik – jeden z inicjatorów uruchomienia linii tramwajowej. Na tej ulicy mijamy wille – pałace Batheltów, Steffanów, 6 – piętrową tkalnię Wolfa, budynek „Bielskiej Wełny” BUKO z 1922 roku (wiedeński architekt Jacksh, styl wczesnego modernizmu, witraże Żeleńskiego). W pobliżu teatru budynki mieszczące dawniej kina Apollo i Rialto, dawny Bank Austro – Węgierski z 1901 roku, Hotel Pod Pocztą i budynek Izby Przemysłowo – Handlowej. Przekraczamy tor kolejowy do Żywca i znajdujemy się ...
Dawne Ogrody Zamkowe –  w okresie kryzysu gospodarczego książęta Sułkowscy musieli pozbyć się tego terenu, który rozparcelowano i w latach 1934 -1939 zbudowano tu cały zespół domów modernistycznych (architekci Jüttner i Bolek, Wiedermann). Gmach Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego wzniesiono wkrótce po zakończeniu II wojny światowej.
Plac Fabryczny – dochodzimy doń wzdłuż rzeki Białej, zaniedbany, tu stare budynki manufaktur z połowy XIX wieku i dawna fabryka Jankowskiego. 
Plac Smolki – dawny Plac Giełdowy, spod ulicy Stojałowskiego wypływa potok Niwka, a pod kamienica radcy dworu Karola Burdy znajduje się ujście potoku Niper (jest on całkowicie przykryty, płynąc pod centrum miasta). Przy tym placu znajdował się Dom Cechowy Sukienników, rozebrany w roku 1914. Na jego miejscu stoi kamienica, w portalu której znajdują się godła cechowe i  herb miasta.
Ul. Barlickiego (d. Kolejowa) idziemy przez Dolne Przedmieście. Po drodze ostatni dom drewniany – zajazd J. Prohazky, na rogu ul. 11 listopada, dalej secesyjne i eklektyczne kamienice dawniej zamieszkałe przez zamożnych kupców żydowskich.
Pod Galerią Handlową SFERA kończymy nasz spacer po Bielsku 
Liczba uczestników: 17
 
2019-12-22  JUBILEUSZOWA KONFERENCJA KOŁA  MACIERZY ZIEMI  CIESZYŃSKIEJ w GRODŹCU
 
Z okazji 90 rocznicy założenia Koła Macierzy Szkolnej w Grodźcu i 10 rocznicy jego reaktywacji 22 listopada b.r. odbyła się w strażnicy OSP w Grodźcu Konferencja poświęcona tym doniosłym wydarzeniom. 
W spotkaniu udział wzięli Prezes Zarządu Głównego Macierzy Ziemi Cieszyńskiej pani Marta Kawulok , Zastępca Wójta Gminy Jasienica p. Krzysztof Wieczerzak, Dyrektor Zespołu Szkolno - Przedszkolnego pani Jolanta Tomik, dr Jerzy Proszyk kustosz grodzieckiego Muzeum Zamkowego, sołtys Grodźca pan Dariusz Szydłowski, członkowie i sympatycy Koła oraz młodzież szkolna z rodzicami i opiekunką panią Agnieszką Kukioła.
Obecność młodzieży związana była z podsumowaniem Konkursu „Grodziec i jego mieszkańcy wczoraj i dziś” ogłoszonego przez Koło, a zrealizowanego przy współudziale szkoły, z finansowym  wsparciem Urzędu Gminy Jasienica. Mogliśmy podziwiać nagrodzone prace graficzne przedszkolaków i uczniów w trzech kategoriach wiekowych,  pokazy multimedialne oraz prace literackie – wiersze i  wspomnienia o Grodźcu. Wręczono nagrody, głównie książkowe, ufundowane przez Urząd Gminy w Jasienicy, właściciela  Zamku w Grodźcu pana Michała Bożka oraz nasze Koło. Były też wspólne fotografie i słodki poczęstunek.
W kolejnej części Konferencji, po odśpiewaniu hymnu Macierzy „Płyniesz Olzo po dolinie” wystąpił Zespół „Grodźczanie” ze swym regionalnym repertuarem i sztandarową piosenką o Grodźcu, której autorką tekstu jest Aleksandra Cebulak, członkini Zespołu oraz Koła MZC.
Następnie wygłoszony został,  przez pracownika Książnicy Cieszyńskiej pana Wojciecha Święsa, referat na temat  „Macierz wczoraj i dziś”. Prezentację pod nazwą  „Historia Koła MZC w Grodźcu” przedstawiła prezes Koła Irena Skrzyżala. Obie prace będą niebawem dostępne na stronie internetowej Koła www.mzc-grodziec.org.
Jubileusze mają to do siebie, że są okazją do złożenia podziękowań zasłużonym członkom koła. I takie Akty Uznania, przyznane przez Zarząd Główny MZC, na wniosek Zarządu Koła wręczono wyróżniającym się 18 członkom Koła.
Gratulacje i podziękowania, kwiaty i upominki, na ręce pani prezes Ireny Skrzyżala, od ZG MZC przekazała pani Marta Kawulok, od  władz Gminy Jasienica pan Krzysztof Wieczerzak, od ZSP pani Jolanta Tomik.  Za wszystkie słowa  uznania, za przekazane serdeczności w imieniu członków Koła podziękowała pani Prezes. Były też kwiaty od członków reaktywowanego w 2009 roku Koła, dla obu prezesów pana Edwarda Cichego oraz Ireny Skrzyżala, co było dlań miłą niespodzianką.
Zwieńczeniem Konferencji był występ duetu Eugeniusz Kubat i Dawid Broszczakowski z repertuarem pieśni patriotycznych w ciekawej instrumentalnej aranżacji. 
Wszystko to, co opisałam  miało miejsce w sali  Strażnicy OSP, której  piękno i funkcjonalność zachwyca uczestników odbywających się tam od niespełna roku imprez. My z tego miejsca dziękujemy za współpracę gospodarzowi obiektu, prezesowi OSP w Grodźcu, a także członkowi naszego Koła panu Stanisławowi Cebulak.
Liczba uczestników: 70
 
ZA  ZARZĄD  KOŁA  MZC
 
 
           SEKRETARZ                                                          P  R  E  Z  E  S                                  S K A R B N I K
                
               Elżbieta Wiencek                  Irena Skrzyżala              Józef Król

 

 
1034