2012-10-19 - W 450 - LECIE MAPY POLSKI WACŁAWA GRODECKIEGO

            Spotkanie prowadziła pani Irena Skrzyżala, wiceprezes Zarządu Koła. Na początku przywitała obecnych członków Koła oraz przybyłych licznie zainteresowanych tematem gości. Przedstawiła temat i cele prelekcji.

Podkreśliła, że przygotowanie publikacji w formie reprintu tekstów: Wacława Grodeckiego „Dedykacja mapy Polski królowi Zygmuntowi II Augustowi” i Filipa Melanchtona „List polecający z wywodem o pochodzeniu Polski”, jest zasługą Józefa Króla. Współpracowały z nim osoby ze świata nauki i kultury, które zaraził swoim entuzjazmem. Wspomniała, że pierwsza promocja reprintu odbyła się 22 czerwca 2012 r. w salach Zamku w Grodźcu w obecności osób, które przyczyniły się do powstania reprintu oraz zaproszonych gości.  

Następnie poprosiła p. Józefa Króla, również członka Zarządu o wygłoszenie prelekcji.

Grodziec jest jedną z najstarszych miejscowości Śląska Cieszyńskiego, o bardzo bogatej historii udokumentowanej materiałem źródłowym. Dwa lata temu Zarząd Koła Macierzy, dla przypomnienia części tej historii, postanowił wydać reprint broszury do sporządzonej najpóźniej w 1557 r., a wydanej rok później w Bazylei Mapy Polski, autorstwa Wacława Grodeckiego herbu Radwan, wybitnego kartografa wywodzącego się z Grodźca. Podjęte starania o grant w Urzędzie Marszałkowskim zakończyły się pomyślnie i Koło MZC uzyskało fundusze na ten cel. Prace związane z wydaniem publikacji należało zakończyć w 2011 roku. Następnie Prelegent przedstawił ważniejsze fakty z życia Wacława Grodeckiego, autora mapy i okoliczności związane z jej tworzeniem. Szczegółowy opis znajduje się na naszej stronie internetowej w zakładce „Poznajemy Grodziec” w podfolderze „Sylwetki - postacie”.

Prelegent podkreślił, że Wacław Grodecki swoją pracę dedykował królowi Zygmuntowi Augustowi, chociaż Grodziec nie znajdował się wtedy w granicach królestwa. Przytoczył następujące ciekawostki:

– Abraham Orteliusz w wydanym przez siebie atlasie świata, zamieścił Mapę Polski Wacława Grodeckiego najbardziej popularyzując autora i jego pracę;

– Karol Buczek w 1937 r. przetłumaczył list dedykacyjny,

– w latach 80-tych Tomasz Niewodniczański, na Uniwersytecie w Harvardzie, odnalazł oryginał mapy Wacława Grodeckiego. Odnaleziony dokument nie pochodził  jednak z pierwszego wydania. Była to mapa wytłoczona w 1570 r. z pierwszych klocków. Posiadała stopkę z wymienionym autorem.

znane są miejsca gdzie znajdują się 3 egzemplarze wspomnianej w prelekcji broszury: w Bibliotece Kórnickiej, w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie, oraz w Krajowej Bibliotece w Monachium.

Na zakończenie prelegent przy pomocy projektora multimedialnego przedstawił obrazy Wacława Grodeckiego, Filipa Melanchtona oraz miejsca, w których przebywali.

W dyskusji pytano p. Józefa Króla o początki związane z pomysłem wydania reprintu.

Okazało się, że pan Król, historyk z zamiłowania, zainteresował się mapą Grodeckiego już w latach 80-tych. Początkiem była wizyta w muzeum w Kórniku i znaleziona tam wzmianka o broszurze. Potem nastąpiły wielokrotne wizyty w muzeach i bibliotekach, także  niemieckich. Systematyczne poszukiwania dokumentów zakończyły się sukcesem. Część oryginalnych tekstów łacińskich pan Józef Król tłumaczył samodzielnie.

            Pani Irena Skrzyżala podziękowała panu Królowi za interesujący wykład. Ponieważ razem z prelekcją miała miejsce promocja omawianej publikacji, obecni skorzystali z możliwości jej nabycia.

Pan Józef Król otrzymał wiele listów gratulacyjnych m. innymi od:

       - pani prof. Wiesławy Korzeniowskiej – specjalistki z zakresu kulturoznawstwa na Wydziale Kulturoznawstwa i Stosunków Międzynarodowych w Wyższej Szkole Administracji w Bielsku-Białej a zarazem Rektor tej uczelni,

      - dra Radosława Skryckiego - Przewodniczącego Zespołu Historii Kartografii w Instytucie Historii Nauki PAN,

      - prof. Reinharda Düchtinga z Uniwersytetu Karola Ruprechta z Heidelbergu specjalistę z zakresu średniowiecznego języka łacińskiego,

      - dra Waltera Türingera z tegoż Uniwersytetu, specjalistę  z zakresu pism i korespondencji F. Melanchtona.

Recenzje tej pacy ukazały się już m. in. w specjalistycznej prasie:

     - Magazynie Geoinformacyjnym „Geodeta” nr 10 (209), październik 2012, s. 55,

     - Polskim Przeglądzie Kartograficznym, tom 44, 2012, nr 3.

 

    Opracowanie i zdjęcia  Edward Cichy

 

 
1034